STOP ALL tHE CLOCKS*

Ik denk dat er een verborgen band bestaat tussen traagheid en zich herinneren, tussen snelheid en vergetelheid. Gebouwen kunnen de tijd veranderen, versnellen, vertragen en zelfs stil zetten. Net alsof ruimtes de stilte behoeden. (…) Ik vraag me af waarom we enkel het belang van mensen en plaatsen erkennen eens we ze achtergelaten hebben.
(Milan Kundera, lichtjes aangepast in de film Roosenberg van Ingel Vaikla, Triënnale Brugge 2021)

Herinner je je het nog als kind, die onbezonnen zomerdagen? Je lag urenlang in het hoge gras, stal maïskolven van de boer, blies witte pluizen van een paardenbloem en bouwde tot lang na zonsondergang roversnesten.

De dagen strekten zich als lenige yogi’s voor je uit. Het leek of er nooit een einde aan zomer zou komen. Zo’n dagen beleef ik nu. Ik heb een schrijfplekje op wat wel het mooiste stukje Frankrijk moet zijn. Prachtige natuur zo ver het oog reikt. Maar misschien had ik het overal mooi gevonden nu. Misschien is het mijn innerlijke zomer.

Het contrast met vorig jaar kan niet groter zijn. Ik verdroeg toen niets of niemand, zelfs de vrolijke stemmetjes van mijn kinderen raasden als sportvliegtuigjes of vervelende wespen door mijn hoofd. Ik voelde me opgejaagd wild, besluiteloos en dolend, en ik weende overal. De tijd glipte door mijn handen, en zo ook mijn leven. En hoe harder ik kneep, hoe minder ik vasthield.

TIK-TOK!
TIK-TOK!
TIK-TOK!
(steeds opnieuw, steeds sneller)

Pas toen ik op de Triënnale van Brugge een video zag over de abdij van Roosenberg, begreep ik dat ik overprikkeld was en aan het afstevenen was op een burn-out. In de video brengt de Estse kunstenares Ingel Vaikla de laatste dagen van de kloosterzusters in Roosenberg – ze verhuizen naar een meer comfy klooster- in beeld en ze doet dat met zoveel liefde dat het me ontroerde. Ze zegt zelf in de video:

Het voelde alsof ik deelgenoot werd van iets fragiels voordat het te laat was. Al bleef ik maar een stille observator, ik was getuige van iets belangrijks voordat jullie de ruimte verlieten waarmee jullie vergroeid waren.

De video duurde een half uur en mijn drie kinderen, toch geen complete cultuurbarbaren, waren al tientallen keren de schuine wanden van De Poortersloge afgerold voor ze aan mijn mouwen trokken.

Dat ‘gesprek’ ging als volgt.
Mijn middelste zoon, de meest drieste van het drietal:
– “Mama, je kan dit onmogelijk beter vinden dan Space Jam.”

Ik trok mijn wenkbrauw in een vraagteken op. De week ervoor was ik met hen naar Space Jam: A new legacy gaan kijken. Zij waren verrukt door de schreeuwerige beelden, bliepjes en pompende beats, het was heel erg in your face allemaal, maar ik kwam bijna brakend buiten.

– “Mam,” hij bleef aan mijn mouw trekken, “gaan we dan eindelijk nu?”.
– “Mmm, mmm, nog even.” Ik was volledig gebiologeerd. Als in trance door de traagheid van de film. Had ik gekund, ik had mijn veldbed opgeslagen in die ruimte. Eeuwig zou ik kunnen kijken. Het leek of de stenen van Roosenberg ademden. Die kloosterzusters hadden het toch maar mooi voor elkaar, dacht ik meesmuilend. Wonen in een architecturaal hoogstandje van soberheid en dat alles nog eens omgeven door weelderig groen. Gooi daar nog veel rust en stiltemomenten bovenop en geen wonder dat mensen hier nader tot god komen.

Om in een ander soort tijdsdimensie te komen, heeft een mens rust nodig en moet Chronos baan ruimen. Maar we zijn het zo verleerd, dat trage leven. In het boek ‘Het tijdperk van de huid’ schrijft Dubravka Ugresic dat mensen uit Noorwegen in 2009 verslaafd waren aan een zeven uur durende tv-uitzending van een treinreis tussen Oslo en Bergen. Slow tv als remedie tegen overprikkeling. Ik ben helemaal mee.

Chronos is geen god in Frankrijk hier. Ik lig onder bomen, loop door zonnebloemvelden en wijngaarden, kijk naar het klapwieken van vale gieren, schrijf een beetje. Lui zijn of zoals ze in Tsjechië zeggen ‘Gods dagen stelen’, ik word er steeds beter in. Ik boek alvast mijn plekje voor volgend jaar.

* De titel is ontleend aan het gedicht ‘Funeral Blues’ van W.H. Auden, een bloedmooi gedicht overigens.

P.S. Voor wie de traagheid liefheeft, je kan de video over Roosenberg op YouTube vinden. Voor wie gek wordt van traagheid, vooral minuut 18:20 tot 20:25 zijn mooi.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s